Een man werkte vier jaar als zzp'er voor een softwarebedrijf. De rechter zei: dit was gewoon een dienstverband.
Je stuurt facturen, je hebt een KvK-nummer, misschien zelfs een v.o.f. of eenmanszaak. Toch kan een rechter achteraf beslissen dat je al die tijd eigenlijk in loondienst was. Dat overkwam een man die vier jaar lang voor een softwarebedrijf in de kappersbranche werkte.
De zaak laat goed zien dat een contract of een factuur niet bepaalt hoe je juridisch wordt gezien. Wat telt, is hoe de samenwerking er in de praktijk uitziet. Voor zowel zzp'ers als opdrachtgevers is dat een les die geld kan schelen — of juist kan kosten.
- Wat er in deze rechtszaak precies gebeurde
- Waarom de rechter oordeelde dat er sprake was van een dienstverband
- Welke signalen wijzen op verkapt werknemerschap
- Hoe je als zzp'er of opdrachtgever voorkomt dat dit jou overkomt
Wat was er precies aan de hand?
Een man werkte vier jaar voor een bedrijf dat software en online diensten levert aan de kappersbranche. Op papier was hij geen werknemer. In de eerste jaren liep de betaling via een v.o.f. waarvan hij mede-eigenaar was, kort voor aanvang van het werk opgericht. Het bedrijf betaalde maandelijks een vast bedrag aan die v.o.f., en daaruit kreeg de man zijn geld.
Later werd de v.o.f. ontbonden en ging hij verder als eenmanszaak. Vanaf dat moment stuurde hij zelf facturen aan het bedrijf. Toen hij stopte, stelde hij zich op het standpunt dat hij al die jaren feitelijk gewoon in loondienst was geweest, ongeacht welke juridische vorm er omheen was gebouwd.
Wat eiste hij en wat vond het bedrijf daarvan?
De man vroeg de rechter om vast te stellen dat er al die jaren sprake was van een arbeidsovereenkomst: een echte dienstbetrekking, geen opdracht die je als zelfstandige uitvoert. Op basis daarvan vorderde hij achterstallig salaris over meerdere jaren, vakantietoeslag, uitbetaling van niet-opgenomen vakantiedagen, en correcte loonstroken en jaaropgaven.
Het bedrijf was het daar niet mee eens en vond dat er nooit een dienstverband had bestaan. Het diende zelfs een tegeneis in: volgens het bedrijf was er juist te veel betaald en moest een deel daarvan worden terugbetaald.
Wat besliste de rechter?
De rechter oordeelde dat er inderdaad sprake was van een arbeidsrelatie, en niet van een overeenkomst van opdracht. Op het centrale punt kreeg de man dus gelijk. De rechter stelde ook vast dat het om een voltijds dienstverband ging.
Omdat er nooit een echt loon was afgesproken, moest de rechter dat achteraf bepalen op basis van een gebruikelijk of redelijk loon. Belangrijk detail: dit is een tussenvonnis. De precieze bedragen liggen nog niet vast, en beide partijen moeten eerst extra stukken aanleveren om te berekenen wat er nog verschuldigd is — of wat er juist terugbetaald moet worden.
Waarom oordeelde de rechter dat hij eigenlijk werknemer was?
De rechter keek niet naar de papieren constructie, maar naar de feitelijke uitvoering van het werk. Daarvoor bestaan vaste beoordelingspunten, vastgelegd door de Hoge Raad. Daarbij spelen onder meer mee: wie bepaalt hoe en wanneer het werk gebeurt, treedt iemand echt als ondernemer op, en hoe is de beloning geregeld.
Een belangrijk signaal in deze zaak: de man moest zich houden aan regels van het bedrijf, zoals een bericht met vaste pauzetijden per werkdag. Dat past bij een werkgever die instructies geeft, niet bij een zelfstandige die zijn eigen tijd indeelt. Dat hij via een v.o.f. en later via facturen werd betaald, veranderde daar niets aan — de juridische verpakking woog minder zwaar dan de praktijk.
Wat betekent dit voor jou als zzp'er of opdrachtgever?
Dit soort zaken heet in de praktijk schijnzelfstandigheid: je factureert als zelfstandige, maar de relatie lijkt op een dienstverband. Voor zzp'ers kan herkwalificatie tot werknemer eigenlijk positief uitpakken op korte termijn, omdat je dan recht krijgt op achterstallig loon en vakantietoeslag. Maar het kan ook betekenen dat een opdrachtgever een tegenclaim indient over te veel betaalde bedragen.
Voor opdrachtgevers is het risico vaak groter: naast loonvorderingen kunnen er ook gevolgen zijn richting de Belastingdienst, zoals naheffingen voor loonheffing en premies. De discussie rond schijnzelfstandigheid speelt breder dan alleen deze zaak, en de regels rond wanneer je als opdrachtgever veilig met zzp'ers werkt, veranderen de komende jaren. In het artikel over de Zelfstandigenwet lees je wat er op dat vlak precies gaat wijzigen.
Hoe voorkom je dat jouw samenwerking als dienstverband wordt gezien?
Of je nu opdrachtnemer of opdrachtgever bent: de manier waarop je werkt telt zwaarder dan wat er in een contract staat. Een paar signalen die richting een dienstverband wijzen, wil je vermijden als je écht als zelfstandige wilt werken:
Zorg dat je in de praktijk ook doet wat je op papier zegt te zijn. Werk voor meerdere opdrachtgevers, bepaal zelf je werktijden en de manier waarop je je werk uitvoert, en gebruik eigen materialen of tools waar dat kan.
- Vaste werktijden en pauzeregels die door de opdrachtgever worden opgelegd
- Geen vrijheid om het werk op eigen manier of door iemand anders te laten uitvoeren
- Een vast maandelijks bedrag zonder relatie met geleverde prestaties, alsof het salaris is
- Langdurige, exclusieve samenwerking met maar één opdrachtgever
- Instructies en aansturing zoals bij een leidinggevende, niet zoals bij een opdracht
Leg in je administratie vast voor hoeveel opdrachtgevers je werkt en hoe je facturen zijn opgebouwd. Bij twijfel over je status is dat vaak het eerste waar een rechter of de Belastingdienst naar kijkt.
Wat kun je hieruit leren?
Deze zaak is geen uitzondering. Steeds vaker beoordelen rechters en de Belastingdienst arbeidsrelaties op de feiten, niet op het etiket. Wie net als deze man start als zzp'er, doet er goed aan om vanaf dag één helder te maken hoe de samenwerking eruitziet — dat voorkomt discussies achteraf. Bekijk bijvoorbeeld de stappen die je bij de start van je zzp-praktijk niet mag overslaan.
Bewaar daarnaast altijd een goede administratie van wat er is gefactureerd en ontvangen. Zonder duidelijke cijfers kan een rechter, zoals in deze zaak, geen eindbedrag vaststellen. Elke situatie is anders en de uitkomst hangt sterk af van de precieze feiten — twijfel je zelf over je status als zzp'er, dan is gericht juridisch advies verstandiger dan afwachten tot het probleem wordt.
Dit artikel legt een rechterlijke uitspraak en algemene regels uit en is geen fiscaal of juridisch advies voor jouw specifieke situatie.
Je administratie op orde, zonder gedoe.
Onbeperkt facturen, bonnen en BTW-overzicht. Veertien dagen gratis proberen, geen creditcard nodig, maandelijks opzegbaar.